Rimishėrimi, Karma & Jeta pas Vdekjes
A mund tė zgjedhėsh se ēfarė do tė tė ndodhė pasi vdes? A ėshtė i vėrtetė rimishėrimi? A ka jetė pas vdekjes? Ē'mund tė themi pėr karma-n?
nga Douglas Groothuis, Ph.D.
I printueshėm nė PDF
Njerėzit kanė pyetur gjithmonė veten se ēfarė--nėse ka diēka--gjendet pėrtej varrit. A ėshtė vdekja fundi i ekzisencės, njė hyrje nė pėrjetėsi, apo njė pushim midis jetėve tokėsore? Disa thonė se shpirti rimishėrohet nė shumė trupa tė ndryshėm, dhe afro 25% e amerikanėve e besojnė kėtė. Pse tėrheq kaq shumė njerėz rimishėrimi?
Rimishėrimi dhe Karma
Rimishėrimi u ofron shpresė shumė njerėzve. Nėse nuk e jetojmė mirė kėtė jetė, kemi njė mundėsi tjetėr. Megjithatė, edhe ata qė besojnė nė rimishėrimin e pranojnė se shumica e njerėzve nuk i mbajnė mend jetėt e tyre tė mėparshme. Si mund tė mėsojmė nga gabimet e kaluara nėse nuk i mbajmė mend? Ne bėjmė gjithmonė tė njėjtat gabime. Duke parė rėnien morale nė historinė njerėzore, a kemi ndonjė arsye tė shpresojmė se nė njė jetė tjetėr do tė ndreqemi?
Rimishėrimi gjithashtu pretendon se siguron drejtėsi. Sipas ligjit tė karmas (njė rregull i papėrkulur dhe jopersonal i universit), ne marrim atė qė meritojmė nė ēdo jetė. Veprat tona tė mira dhe tė kėqia prodhojnė rezultate tė mira dhe tė kėqija nga njė jetė nė tjetrėn. Sipas karmas nuk ka vuajtje tė padrejtė, sepse askush nuk ėshtė i pafajshėm. Gjithkush qė vuan e meriton, nė bazė tė karmas. Foshnja qė lind pa kėmbė e meritonte, dhe po ashtu edhe vajza qė u pėrdhunua. Ne tė gjithė e mbartim me vete karman tonė nė ēdo jetė. Nuk ka hir, nuk ka falje, nuk ka mėshirė. Jo vetėm qė ky nuk ėshtė lajm i mirė pėr ata qė kanė njė ndėrgjegje tė trazuar, por karma bie nė konflikt edhe me sensin tonė moral qė njė pjesė e vuajtjes ėshtė e pamerituar dhe meriton keqardhje dhe veprime nga ana jonė pėr ta lehtėsuar.
Kufizimet e Rimishėrimit
A mundet rimishėrimi realisht t'i ofrojė shpresė dhe njė sens drejtėsie njė bote tė trazuar? Dhe ēfarė ngushėllimi ofron nė lidhje me problemin e pazgjidhur tė vdekjes? Ligji i karmas ėshtė i pamėshirshėm. Mesazhi i Jezus Krishtit ėshtė i ndryshėm. Jezusi nuk e mohoi qė ka vuajtje tė padrejta. Ai u ofroi falje atyre qė e shkaktojnė atė dhe ngushėllim atyre qė e pėrjetojnė.
Jezusi tha se askush nuk mund ta mbajė ligjin moral. Zemra njerėzore ėshtė e papastėr, e dhėnė pas veprimeve dhe qėndrimeve tė gabuara tė cilat janė ofendime ndaj njė Perėndie tė dashur dhe absolutisht tė mirė. Jezusi tha se Ai na ofron falje si shpėtimtari ynė, duke paguar vetė pėr ofendimet tona ndaj Perėndisė. Jezusi tha se njerėzit do tė marrin shpėrblim ose dėnim tė pėrjetshėm nė varėsi tė faktit nėse e pranojnė apo jo faljen e Tij gjatė tė vetmes jetė nė tokė. (Mateu 25:31-46; shih edhe Hebrenjve 9:27). Jezusi shpjegoi se Ai erdhi nė botė "pėr tė kėrkuar dhe shpėtuar atė qė kishte humbur" (Luka 19:10). Ai tha se "nuk erdhi qė t'i shėrbejnė, por pėr tė shėrbyer dhe pėr tė dhėnė jetėn e tij si ēmim pėr shpengimin e shumė vetėve" (Marku 10:45).
Jezusi e tregoi dashurinė dhe faljen e tij edhe kur po ekzekutohej nė kryq. Njė hajdut nė njė kryq afėr Jezusit e rrėfeu mėkatin e tij dhe i kėrkoi Jezusit ta kujtonte kur tė vinte si mbret. Jezusi iu pėrgjigj:"Nė tė vėrtetė po tė them: sot do tė jesh me mua nė parajsė" (Luka 23:43). Vetėm besimi tek Jezusi u desh pėr tė shkuar nė parajsė, dhe jo jetė pas jete pėrpjekjesh pėr tė shlyer karman e keqe dhe pėr tė mbledhur karma tė mirė. "Sepse Perėndia aq e deshi botėn, saqė e dha Birin e Tij tė vetėmlindurin, qė kushdo qė beson nė Tė tė mos humbasė, por tė ketė jetėn e pėrjetshme" (Gjoni 3:16). Ky me tė vėrtetė ėshtė lajm i mirė--pėr kėtė jetė dhe pėr mė tej.
Pėr tė mėsuar mė shumė pėr jetėn dhe mėsimet e Jezusit, lexoni seksionin "Mateu" nė Dhiatėn e Re, ose shikoni artikullin Pėrtej besimit tė verbėr. Pėr mė shumė diskutim nė lidhje me rimishėrimin shikoni P & P Forum.
Douglas Groothuis, Ph.D. jep mėsime filozofie nė Seminarin e Denverit dhe ėshtė autor i Jezusi nė njė epokė polemikash.
Dėrgoja kėtė faqe me e-mail njė shoku
Si tė fillosh njė marrėdhėnie me Perėndinė
|